Ajans mı danışman mı: hangi durumda hangisi doğru seçim

Ajans mı danışman mı sorusu çoğu zaman yanlış yerden sorulur: hangisi daha iyi diye. İkisi rakip değil; biri işi yapar, diğeri neyin yapılacağına karar verir ve yapılanı denetler. Doğru soru şu: Sizde şu an hangisi eksik?

Bu yazı, ajans ve ekip denetimi görüşmelerinde en sık kurduğum tabloyu anlatıyor. Görüşmeye gelen firmaların önemli bir kısmının aslında danışmana ihtiyacı yok; bir kısmının da yeni bir ajans aramasına gerek yok. İkisini ayırt eden iki soru var.

Bir not: Kendi ajansım var ve müşterilerine aynı işleri yapıyor. Aşağıdaki tabloda ajansın ne zaman doğru seçim olduğunu da yazdım; bu tabloyu bir ajansın kendi sitesinde yayınlayamamasının sebebi, tablonun bazı satırlarında cevabın “bize gerek yok” olması.

Ajans mı danışman mı: Karar neye bağlı?

Karar iki soruya bağlı: İşi uygulayacak eliniz var mı ve yapılanı değerlendirecek biri var mı? Bu iki sorunun cevabı dört durum üretiyor ve her durumun tek bir doğru cevabı var.

Tablonun can alıcı yeri son satır. Kendi kararını verebilen ve yapılanı ölçebilen bir firmaya aylık danışmanlık satmak, o firmanın parasını almak olur. Bunu ilk görüşmede söylüyorum; teklifin çıkmadığı görüşme benim için başarısız bir görüşme değil.

Kendi durumunuz hangisi?

Yukarıdaki tabloya girmeden önce dört soruyu kendinize sorun. Cevaplar tahmin değil, kontrol edilebilir olmalı.

1. Bu ay sitede ne değişti? Cevap “bilmiyorum” ise, uygulama tarafı görünmez demektir. Görünmeyen iş yönetilemez.
2. Son üç ayda kaç kişi arama üzerinden size ulaştı? Rakam Search Console ve kendi kayıtlarınızdan çıkıyorsa ölçüm var; yalnız ajansın raporundan çıkıyorsa ölçüm ajansta.
3. Geçen ay hangi öneriye hayır dediniz? Hiçbirine hayır demediyseniz ya her öneri doğruydu ya da kimse değerlendirmiyordu. İkincisi çok daha yaygın.
4. Hesaplar kimin adına? Search Console, GA4, reklam hesabı ve alan adı sizin adınıza değilse, seçtiğiniz modelden bağımsız olarak önce bunu düzeltin. Devir listesini ajans değiştirirken hesap devri yazısında tek tek yazdım. Hesabı kapatıp yeniden açmak bu sorunu çözmez; Google Ads’te iptalin neyi götürdüğünü hesap silme ve kapatma yazısında anlattım.

İlk ikisi uygulama tarafını, son ikisi karar tarafını ölçüyor. İkinci ve üçüncü soruya net cevap veremeyen firmada sorun ajansın kalitesi değil, ilişkinin kurgusu oluyor.

Ajans doğru seçimken danışman para kaybıdır

Uygulayacak kimseniz yoksa danışman tutmak masrafı artırır, işi ilerletmez. Ortaya öncelik sıralı bir liste çıkar, listeyi yapacak kimse olmaz ve üç ay sonra elinizde sadece liste kalır.

Şöyle bir sahneyi birkaç kez gördüm: Firma denetim alıyor, rapordaki maddeler geliştirici sırasına giriyor, sıra bir türlü gelmiyor. Altı ay sonra yapılan tek şey rapor olmuş oluyor. O firmanın ihtiyacı analiz değil, işi üstlenecek bir taraftı.

Ajansın tek başına doğru olduğu üç durum var:

• Sıfırdan bir site, mağaza ya da reklam hesabı kurulacak ve içeride kimse yok.
• İş sürekli ve operasyonel: her hafta içerik, her gün reklam bakımı, düzenli teknik bakım.
• Bütçe, hem uygulamayı hem denetimi taşıyacak büyüklükte değil.

Bu üçüncü madde önemli. Aylık reklam bütçeniz danışmanlık ücretinin birkaç katı değilse, denetimden çıkacak tasarruf masrafı karşılamaz. Böyle bir görüşmede teklif vermek yerine bunu söylüyorum.

Danışman doğru seçimken ajans tek başına yetmez

İş yapılıyor ama karşılığını göremiyorsanız, eksik olan emek değil karar. Bu durumda yeni bir ajans aramak çoğu zaman sorunu ertelemek oluyor: altı ay uyum süreci, yeniden kurulan hesaplar, aynı raporun başka bir şablonu.

Danışmanın devreye girdiği tipik belirtiler şunlar:

• Rapor iş adedi anlatıyor: kaç içerik, kaç bağlantı, kaç görev. Hangi sayfanın tıklama aldığı yazmıyor. Rapordaki her rakamın karşı rakamını ajans raporu yazısında tek tek verdim.
• Her ay bir sonraki ay için yeni bir plan çıkıyor; geçen ayın planına ne olduğu konuşulmuyor.
• Teklifler karşılaştırılamıyor, çünkü kalemler farklı isimlerle yazılıyor. Bunu SEO teklifi değerlendirme yazısında yedi soruyla açtım.
• Geliştirici “yapılamaz” diyor ve bunu değerlendirebilecek kimse yok.

Son madde benim işe en çok dokunduğum yer. Mühendislik tarafından geldiğim için bir isteğin gerçekten mi yapılamadığını yoksa sıraya mı girmediğini ayırt edebiliyorum. Pazarlama ile yazılım arasındaki bu boşlukta kaybedilen zaman, çoğu firmada strateji hatalarından daha pahalıya geliyor.

İkisi birlikte nasıl çalışır?

En sık kurduğum düzen bu: Ajans işi yapmaya devam eder, ben sizin tarafınızda dururum. Ajansın planını ve raporunu okur, yapılanı denetler, size tek sayfalık yazılı değerlendirme veririm. Ajansla doğrudan konuşurum; arada mesaj taşıyan bir katman olmaz.

Bu ayrımı kendi işime karşı da uyguluyorum. Temiz Yapı’nın sitesini ajansımla sıfırdan kurdum ve ilçeler için 10 ayrı bölge sayfası açma kararı benimdi. Search Console’a baktığımda o on sayfanın 90 günde 3 tıklama aldığını, aynı dönemde 16 ürün sayfasının 45 tıklama aldığını gördüm. Kararı veren de ölçen de bendim; ölçüm ayrı bir işmiş gibi yapılmasaydı bu sayfalar bugün hâlâ “yerel çalışma yapıldı” diye raporlanıyor olurdu. Rakamların tamamı Temiz Yapı vaka çalışmasında duruyor.

Google’ın SEO uzmanıyla çalışma rehberi de aynı yere işaret ediyor: Adaydan önceki işlerin örneğini, beklenen sonucu ve bunun nasıl ölçüleceğini isteyin, sıralama garantisi verenden uzak durun. Bu sorular ajans için de danışman için de geçerli; sorulmadığı sürece iki model de aynı belirsizlikle çalışır.

Yanlış seçtiğinizi nereden anlarsınız?

Dört işaret, dördü de ilk üç ayda görünür:

1. Ajans tuttunuz ama kimse iş yapmıyor: Raporda araç ekran görüntüleri var, sitede değişiklik yok.
2. Danışman tuttunuz ama liste duruyor: Öneriler yazıldı, uygulayan yok. Eksik olan karar değilmiş.
3. İkisini tuttunuz ama ikisi de aynı işi yapıyor: Danışman içerik yazıyor, ajans strateji sunuyor. Roller karışmış.
4. Hiçbirini tutmadınız ve üç aydır aynı soruyu soruyorsunuz: Bu durumda ihtiyacınız olan şey aylık bir anlaşma değil, bir kerelik net bir fotoğraf olabilir. Görünürlük Denetimi tam olarak bunun için var; sonrasında aylık çalışmaya geçmek zorunda değilsiniz.

Üçüncü madde en sinsisi. Rollerin karışması genelde kötü niyetten değil, kimsenin sınırı yazılı hâle getirmemesinden çıkıyor. Ben bu sınırı ilk toplantıda yazıyorum: Kararı ben veririm, denetimi ben yaparım, uygulamayı ekibiniz ya da ajansınız yapar. Bu ayrımın hizmet tarafındaki karşılığını SEO danışmanlığı sayfasında da anlattım.

Özetlenecek tek cümle şu: Ajans emeğinizi, danışman kararınızı büyütür. Hangisinin eksik olduğunu bulmak, hangisinin daha iyi olduğunu tartışmaktan çok daha hızlı sonuç veriyor.