Web sitesi · Yenileme, taşıma ve mimari
Web Sitesi Danışmanlığı
Yeni site açıldıktan sonra trafiğin düşmesi kaza değil, atlanan bir plandır. Siteyi ajansınız veya ekibiniz yapar; ben bilgi mimarisini kurar, yönlendirme planını çıkarır ve canlıya alınmadan önce madde madde denetlerim.
01
Web sitesi danışmanlığı nedir?
Web sitesi danışmanlığı, siteyi yapan taraftan bağımsız bir uzmanın URL yapısını ve yönlendirme planını kurduğu, yeni siteyi canlıya alınmadan önce denetlediği çalışmadır.
Bir site yenilemesinde toplantıların çoğu renklere, fotoğraflara ve menüye ayrılır. Aramadan gelen trafiği ise yıllar içinde indekse girmiş adreslerin yeni sitede karşılık bulup bulmadığı belirler. Yeni tasarım beğenilir, site yayına girer ve birkaç hafta sonra arama trafiğinin neden gerilediği sorulmaya başlanır.
Google'ın URL değişikliği içeren site taşıma dokümanı eski ve yeni adreslerin eşlendiği bir harita çıkarılmasını öneriyor ve büyük bir değişiklikten sonra sıralamada dalgalanma görülebileceğini açıkça yazıyor. Benim işim bu haritanın tasarım onaylanmadan önce hazır olmasını sağlamak.
Sitenin tasarımını ve kodunu yapacak birini arıyorsanız bu, ajansımın web tasarım tarafının işi. Burada anlattığım iş mimari karar, taşıma planı ve yayın öncesi bağımsız denetim.
02
Ne zaman devreye girmem gerekiyor?
En ucuz an tasarım onayından önce, en pahalısı site yayınlandıktan sonra. Aradaki fark, düzeltmenin bir karar mı yoksa yeniden yapım mı olduğu.
En doğrusu
Tasarım onayından önce
URL yapısı ve sayfa kurgusu hâlâ kâğıt üstünde. Değiştirmek bir haftalık yeniden çalışma yerine bir toplantı sürüyor.
Hâlâ iyi
Staging hazırken
Site çalışıyor ama yayında değil. Bulunan her hata burada ucuz; aynı hata yayından sonra pahalı.
Kurtarma
Yayından sonra
Trafik düşmüş, sebep aranıyor. Bu işi de yapıyorum ama artık planlama yerine onarım söz konusu; süre ve maliyet artıyor.
03
Neyi denetliyorum?
Altı alana bakıyorum: bilgi mimarisi, içerik envanteri ve yönlendirme planı, teknik temel, ölçümün devri, test ortamı ve yayından sonraki ilk otuz gün.
Bilgi mimarisi ve URL yapısı
Hangi sayfa var, hangisi hangisinin altında, adresler nasıl kurulacak. Sonradan düzeltmesi en pahalı karar bu; o yüzden tasarım onayından önce masaya gelmeli.
İçerik envanteri ve yönlendirme planı
Eski sitedeki her adresin yeni karşılığı tek tabloda. Karşılığı olmayan sayfa için karar verilir: taşınır, birleştirilir ya da bilerek kapatılır.
Teknik temel
Tarama ve indeksleme kuralları, sayfa hızı bütçesi, yapılandırılmış veri, çok dilli kurgu. Geliştiriciyle aynı dili konuşuyorum; "yapılamaz" denen şeyin gerçekten yapılamaz olup olmadığını bilirim.
Ölçümün devri
Yeni sitede analitik, dönüşüm takibi ve reklam etiketleri ilk günden doğru çalışmalı. Taşınırken en sık unutulan şey bu; çoğu zaman aylar sonra fark ediliyor.
Test ortamı denetimi
Canlıya alınmadan önce test ortamında madde madde geçerim. Bu aşamada bulunan hata ucuz, yayından sonra bulunan aynı hata pahalıdır.
Yayın ve ilk otuz gün
Yayın anındaki kontrol listesi, sonrasında tarama hataları, kaybolan sayfalar ve düşen sorguların izlenmesi. Sorunu erken görmek, sonra açıklamaktan ucuz.
Adresi değişen her sayfa için Google'ın yönlendirmeler ve Google Arama dokümanında önerdiği kalıcı sunucu taraflı yönlendirmeyi (301 ya da 308) şart koşarım. Teknik temelde ölçüt olarak Core Web Vitals eşiklerini kullanırım. LCP en çok 2,5 saniye, INP en çok 200 milisaniye, CLS en çok 0,1 olmalı. Yeni sitenin eskisinden yavaş açılması, test ortamı kontrol listesinde yayına engel olarak işaretlenir. Puanın neden yetmediğini ve alan verisiyle laboratuvar verisinin farkını site hızı için hangi üç metrik sayılır yazısında anlattım.
İlk ikisi tasarımdan önce yapılmazsa geri kalan dördü onarım işine dönüşüyor.
Ölçümün yeni siteye doğru taşınması kendi başına bir çalışma alanı; Ölçümleme Danışmanlığı sayfasında anlattım. Tek seferlik site taşıma danışmanlığı proje bazlı: kapsama göre 5.000 ile 10.000 ₺ arasında, geliştirme tarafındaki destek de bu bedele dahil.
04
Taşıma nasıl ilerliyor?
Dört aşama var ve her birinin yazılı bir çıktısı oluyor. İşin ağırlığı yayından önceki iki aşamada, çünkü orada alınan karar sonradan zor düzeltiliyor.
- 01Tasarımdan önce
Envanter ve karar
Mevcut sitedeki her adres, her sorgu ve her dönüşüm yolu listelenir. Neyin taşınacağına, neyin birleştirileceğine ve neyin bilerek kapatılacağına burada karar verilir.
ÇıktıAdres envanteri ve sayfa bazlı karar tablosu
- 02Tasarımla birlikte
Mimari ve yönlendirme planı
Yeni URL yapısı, menü ve iç link kurgusu, eski adresten yeniye yönlendirme haritası. Geliştiriciye doğrudan uygulanabilir biçimde verilir.
ÇıktıURL şeması ve satır satır yönlendirme haritası
- 03Yayından önce
Staging denetimi
Test ortamı madde madde geçilir: yönlendirmeler, tarama kuralları, hız, yapılandırılmış veri, ölçüm etiketleri, formlar. Eksikler yayına engel olarak işaretlenir.
ÇıktıGeçti/kaldı kontrol listesi ve yayın kararı
- 04İlk 30 gün
Yayın ve izleme
Yayın anında kontrol listesi uygulanır, sonrasında tarama hataları, indeksleme, sorgu kaybı ve dönüşüm takibi izlenir. Sapma varsa sebebi erken bulunur.
ÇıktıYayın raporu ve otuz günlük izleme notları
05
Bir WordPress taşımasında yönlendirme planı ne gösterdi?
MAY Tattoo & Piercing sitesi WordPress'ten özel altyapıya taşındı. Search Console'un yönlendirme ve bulunamadı raporlarını taşımadan sonra satır satır okudum.
Yönlendirmeli adres
25
Search Console’un yönlendirmeli sayfalar raporundaki 25 adresin hepsi önceden yazılmış bir 301 kuralıyla karşılanıyor.
Bulunamadı (404) adresi
6
Üçü bot kaynaklı WordPress tarama kalıbı ve tema yolu, karşılık gerektirmiyor.
Kaçan kısa link
3
Kalan üçü ?p= biçiminde WordPress kısa linkleriydi ve yönlendirme planına girmemişti.
Planın ilk kuralı, çalışan adresleri hiç değiştirmemekti; hizmet sayfalarının ve blog yazılarının adresleri yeni altyapıda aynı kaldı. Değişmek zorunda olan görsel ek sayfaları, tarih arşivleri ve eski stil adresleri tek tek bir kurala bağlandı. Kaçan üç kısa link, site haritasının Google'ın bildiği adreslerin hepsini göstermediğini hatırlattı. Bir sonraki WordPress taşımasında yazı kimliklerini adreslere eşleyen listeyi veritabanından en baştan çıkarıyorum. Ayrıntıları MAY Tattoo WordPress taşıma vakasında anlattım. Yönlendirme listesine hangi beş adres türünün girmediğini ve yayından önceki 48 saatin kontrol listesini site yenilerken trafik neden düşer yazısında ayrıca yazdım.
06
Sık sorulan sorular
Siteyi siz mi yapacaksınız?
Hayır. Siteyi ajansınız, ekibiniz veya anlaştığınız geliştirici yapar. Ben bilgi mimarisini ve URL yapısını kurar, yönlendirme planını çıkarır, canlıya alınmadan önce test ortamını denetler ve yayın sonrası ilk haftaları izlerim. Yapanın kendi işini denetlemesini beklemek gerçekçi olmadığı için iki rolü ayrı tutuyorum.
Yeni site açılınca trafik neden düşer?
En sık gördüğüm üç sebep var: eski adresler yeni adreslere yönlendirilmemiştir, taşınırken içerik sessizce kısaltılmıştır ya da yeni site eskisinden yavaştır. Üçü de tasarımdan çok taşıma kararlarıyla ilgili. Düşüşün önlenebilir kısmı planla önlenir; kalan dalgalanmayı önceden bilmek de panikle yanlış karar verilmesini engeller.
Site yenilemeden sonra trafik düşüşü ne kadar sürer?
Kesin bir süre vermem doğru olmaz. Google'ın site taşıma dokümanına göre orta büyüklükteki bir sitede Google'ın eski adresler yerine yenilerini göstermeye başlaması birkaç hafta ya da daha uzun sürebilir, büyük sitelerde daha da uzun sürer. Bu sırada sıralamada dalgalanma görülebilir. Dalgalanmanın normal mi yoksa bir hatanın işareti mi olduğunu, düşen sorguların eski adreslerle eşleşip eşleşmediğine bakarak ayırırım.
301 yönlendirmeleri ne kadar süre yerinde kalmalı?
Google, yönlendirmelerin mümkün olduğunca uzun, genel olarak en az bir yıl korunmasını öneriyor; sinyallerin yeni adreslere aktarılması için bu süre gerekiyor. Pratikte ben kaldırma tarihi koymuyorum. Eski adrese başka sitelerden link veriliyorsa ya da o adres hâlâ ziyaret alıyorsa, yönlendirmeyi kaldırmak kaybı yeniden başlatır.
Mevcut ajansımla çalışır mısınız?
Evet, işin doğal hâli bu. Ajansınız tasarlar ve kodlar, ben mimari kararları ve kontrol listesini veririm, canlıya almadan önce listeyi ajansla birlikte madde madde geçerim. İyi çalışan ajanslar bu düzenden memnun oluyor, çünkü kontrol listesi onların riskini de azaltıyor. Sürtüşme çoğunlukla taşıma planını hiç düşünmemiş bir ekiple çıkıyor.
Alan adı veya platform değiştiriyorum, fark eder mi?
İş büyür ama mantık aynı kalır. Alan adı değişimi, platform değişimi ve tasarım yenilemesi aynı anda yapıldığında bir şey ters gittiğinde sebebini ayırt etmek zorlaşır. Mümkünse bunları ayrı yayınlara bölmeyi öneririm. Bölünemiyorsa izleme planını daha sıkı kurarım ve yayın sonrası kontrolleri sıklaştırırım.
Yayından sonra ne kadar süre takip ediyorsunuz?
En kritik dönem ilk otuz gün. Tarama hataları, kaybolan sayfalar, düşen sorgular ve ölçümün gerçekten çalışıp çalışmadığı o pencerede görünür. Aylık danışmanlık sürüyorsa bu takip zaten ritmin içinde. Tek seferlik çalışmada yayın sonrası takip süresini işin başında yazılı olarak belirlerim ki iş yarım kalmasın.
07
Bu alanda yazdıklarım
Bu yazılar Web Sitesi Danışmanlığı sayfasının destek içeriği: görüş, deney, karar çerçevesi. Kapsam, süreç ve fiyat bu sayfada; yazılar ayrıntıyı açar.
Site yenilerken trafik neden düşer? Kaçırılan beş adres
Yönlendirme listesi çıkarılır, yine de üç adres kaçar; nereden
Site yenilenince trafik, yönlendirme yapılmadığı için değil, beş adres türü listeye girmediği için düşer. Beşini, MAY Tattoo'da kaçırdığım üçünü ve kontrolü yazdım.
7 bölüm · 6 soru · ~10 dk
Yazıyı oku
Site hızı için hangi üç metrik sayılır? Puan değil, alan verisi
Puan bir simülasyon; Google gerçek ziyaretçinin ölçtüğüne bakıyor
PageSpeed puanı 95 olan site yavaş olabilir; Google gerçek kullanıcının ölçtüğü üç metriğe bakıyor: LCP, INP, CLS. Laboratuvar ile alan verisi farkını yazdım.
4 bölüm · 6 soru · ~5 dk
Yazıyı oku