GEO + AEO · Yapay zekâ arama görünürlüğü
GEO ve AEO Danışmanlığı: Yapay Zekâ Aramalarında Görünürlük
Müşteriniz ChatGPT'ye 'bu iş için hangi firma' diye sorduğunda cevabın içinde siz var mısınız? Ben bunu ölçüyor, neden olmadığınızı buluyor ve ekibinizin ne yapması gerektiğini yazılı olarak veriyorum.
01
GEO ve AEO danışmanlığı kime lazım?
GEO ve AEO danışmanlığı, müşterisi satın almadan önce ChatGPT, Gemini veya Perplexity'ye soran ya da cevabı Google'ın cevap kutusundan okuyup hiç tıklamayan firmalara lazım.
Kararı araştırma gerektiren her sektör bu gruba giriyor: B2B üretim, ihracat, hukuk, sağlık, uzun karar süreli e-ticaret. Müşterisi anlık ve yerel karar veren işletmeler için öncelik değil.
Tanımları burada tekrar etmiyorum; GEO'nun ve AEO'nun ne olduğunu ajansımın GEO ve AEO konu merkezlerinde uzun uzun yazdım. Bu sayfa başka bir soruya cevap veriyor: sizin için gerekli mi ve benimle nasıl çalışırsınız.
Şu üç durumdan biri sizdeyse gerekli: rakipleriniz yapay zekâ cevaplarında anılıyor ve siz anılmıyorsunuz; Google'da iyi sıralanıyorsunuz ama ChatGPT sizi tanımıyor; ya da "müşteriler artık nereden buluyor" sorusuna elinizde veri yok.
Gerekli değil, eğer
- Müşteriniz kararı yerinde ve anında veriyorsa (kafe, berber, market)
- Google'da henüz görünmüyorsanız; önce oradan başlanır
- İçeride içerik üretecek veya siteye dokunacak kimse yoksa
- "Bir ayda ChatGPT'de çıkalım" bekliyorsanız; bunu kimse sağlayamaz
02
Danışmanlık mı, uygulama hizmeti mi?
Uygulayacak eliniz varsa danışmanlık, yoksa uygulama hizmeti. Danışmanlıkta ben yönü çizer ve denetlerim, ekibiniz yapar. Uygulama hizmetinde ajans yapar, siz sonucu alırsınız.
| Danışmanlık (bu sayfa) | Uygulama hizmeti (ajans) | |
|---|---|---|
| Kim yapar | Sizin ekibiniz veya ajansınız | Ajansın ekibi |
| Benim rolüm | Ölçüm, strateji, öncelik, denetim | Yok veya sadece yön |
| Size kalan | Bilgi ve yöntem içeride kalır | Sonuç gelir, yöntem ajansta kalır |
| Ne zaman doğru | İçeride pazarlama sorumlusu varsa | İşi devretmek istiyorsanız |
| Nereden | Buradan başlanır | Ajansımın GEO hizmeti sayfasından |
İkisi de meşru; yanlış olan, ekibi olmayan firmaya danışmanlık ya da ekibi olan firmaya uygulama satmak.
Uygulama tarafını isteyenler için: ajansımın GEO hizmeti. İki markanın da sahibi benim; hangisinin size uygun olduğunu ilk görüşmede sizinle birlikte netleştiriyorum.
03
Nasıl çalışıyorum?
Altı adım: mevcut durum testi, kaynak analizi, erişim ve yapı denetimi, içerik stratejisi, uygulama denetimi ve aylık ölçüm. İlk üçü denetim döneminde biter, son üçü aylık danışmanlık ritmidir.
- 01Hafta 1
Mevcut durum testi
Sektörünüz için 20-40 gerçek müşteri sorusu belirler, üç araçta test ederim. Kim çıkıyor, siz çıkıyor musunuz, hangi sayfalar alıntılanıyor.
ÇıktıBaşlangıç tablosu ve rakip görünürlük haritası
- 02Hafta 1-2
Kaynak analizi
Yapay zekâ araçlarının sektörünüzde hangi siteleri kaynak olarak kullandığını çıkarırım. Sizin orada neden olmadığınız buradan okunuyor.
ÇıktıKaynak listesi ve eksik varlık raporu
- 03Hafta 2
Erişim ve yapı denetimi
Botların sitenize erişip erişemediği, sayfaların alıntılanabilir yapıda olup olmadığı, varlık sinyalleri. Çoğu firmada ilk kayıp burada.
ÇıktıTeknik bulgular, öncelik sıralı
- 04Hafta 3
İçerik stratejisi
Hangi sorulara hangi sayfa cevap verecek, hangi formatta. Öncelik, yeni sayfa yazmak yerine mevcut sayfaları cevap verir hale getirmek.
ÇıktıSayfa bazlı içerik planı, ekibiniz için brief
- 05Aylık
Uygulama denetimi
Ekibiniz uygular, ben kontrol ederim. Yapılan her iş plandaki karşılığıyla ve ölçüm sonucuyla eşleşir.
ÇıktıYazılı geri bildirim, güncellenmiş liste
- 06Aylık
Aylık ölçüm
Aynı sorular, aynı araçlar, aynı koşullar. Neyin değiştiğini varsayım yerine tablo gösterir.
ÇıktıYapay zekâ görünürlük raporu
Her adımın yazılı bir çıktısı var; çıktısı olmayan adım yok.
Bu yöntemi nerede uyguladım
Erişim, yapı ve içerik adımlarını Doğu Vinç'te uyguladım. Siteyi ajansım İnternet Dedektifi ile sıfırdan kurarken müşterinin telefonda sorduğu soruları sayfalara görünür soru-cevap olarak koydum ve aynı içeriği yapılandırılmış veriyle işaretledim. Yapay zekâ cevaplarındaki görünürlük bu sitede henüz ölçülmedi; aşağıdaki rakamlar yalnız kurulan altyapıyı gösteriyor.
- site haritasındaki adres (Eylül 2026)
- 58
- soru-cevapla işaretli sayfa, 58 sayfanın 50'si
- 50
- mobil LCP, ölçülen üç sayfa
- 1,3-1,6 sn
Sayfa yapısında hangi kararı neden verdiğimi Doğu Vinç vaka çalışmasında yazdım.
04
Ekibiniz veya ajansınız varsa süreç nasıl işliyor?
Ekibiniz işi yapmaya devam eder, ben yazılı brief verir ve yapılanı denetlerim. Ajansınız varsa aynı kurgu: ajansla doğrudan konuşurum, aylık denetimi size yazılı raporlarım.
Ekibiniz şunu soruyor
"Bu sayfayı yeniden mi yazalım, yeni sayfa mı açalım?"
Ben şunu veriyorum
Sayfa bazlı brief: hangi soruya cevap verecek, hangi yapıda, hangi varlık adları geçecek, nasıl ölçülecek.
Sonra
Yayınlanan sayfayı denetler, ölçüm tablosuna eklerim. Bir sonraki ay etkisini tabloda size gösteririm.
Kimseyle rekabet etmem; sorumluluk sınırları ilk hafta yazıya geçer, sonra kimse kimin ne yaptığını sormaz.
05
GEO mu AEO mu sizi ilgilendiriyor?
İkisi de yapay zekâ görünürlüğüdür ve farklı anları hedefler. GEO uzun bir sorunun cevabında markanızın anılmasını, AEO kısa bir sorunun cevabının doğrudan sayfanızdan alınmasını hedefler.
| GEO | AEO | |
|---|---|---|
| Hedef | Cevabın içinde anılmak, kaynak gösterilmek | Cevabın kendisi olmak |
| Nerede | ChatGPT, Gemini, Perplexity, AI Overview | Cevap kutusu, "bunlar da soruldu", sesli asistan |
| Tetikleyen soru | Uzun, karşılaştırmalı, "hangisi / kim" | Kısa, tek cevaplı, "ne kadar / nedir / nasıl" |
| Ölçüsü | Anılma ve kaynak gösterilme oranı | Cevap alanını kapma oranı |
| Ortak tarafı | Varlık netliği · alıntılanabilir pasaj · yapılandırılmış veri · bot erişimi | Aynısı |
Önce GEO, eğer
- Satış kararı haftalar sürüyorsa
- Müşteriniz birkaç firmayı karşılaştırıyorsa
- Rakipleriniz yapay zekâ cevaplarında anılıp siz anılmıyorsanız
Önce AEO, eğer
- Sorular kısa ve tek cevaplıysa (fiyat, süre, koşul)
- Google'da iyi sıralanıyor ama tıklama almıyorsanız
- Sık sorulan soruların cevabı sitenizde dağınıksa
Aynı altyapıyı paylaşırlar, bu yüzden ikisini ayrı proje olarak satmıyorum. Sizin için hangisinin önce geleceği müşterinizin nasıl soru sorduğuna bağlı.
Çoğu firmada cevap "ikisi birden" oluyor, çünkü ikisini besleyen çalışma aynı. Fark hangisinin ilk çeyrekte öncelik alacağında; onu denetimden sonra söylerim.
06
GPTBot, PerplexityBot ve llms.txt için hangi kararı vermelisiniz?
Arama ve cevap botlarını açık tutarım. Eğitim botlarını kapatmak markanın kararıdır ve arama görünürlüğünü doğrudan etkilemez. llms.txt'yi bir kaldıraç saymıyorum.
| Tarayıcı | Sahibi | Ne yapar | Önerim |
|---|---|---|---|
| OAI-SearchBot | OpenAI | ChatGPT aramasında siteleri bulup gösterir | Açık tutarım; kapalıysa ChatGPT arama cevaplarında gösterilmezsiniz |
| ChatGPT-User | OpenAI | Kullanıcı istediğinde sayfayı o an açar | Açık tutarım; kullanıcı başlattığı için robots.txt uygulanmayabilir |
| GPTBot | OpenAI | İçeriği model eğitimi için tarar | Markanın kararı; ChatGPT aramasındaki görünürlük OAI-SearchBot ile ayrı ayarlanır |
| PerplexityBot | Perplexity | Siteleri Perplexity sonuçlarında gösterir ve bağlantı verir; model eğitimi için kullanılmaz | Açık tutarım |
| Google-Extended | İçeriğin Gemini modellerinin eğitiminde kullanılıp kullanılmayacağını yönetir | Markanın kararı; Google Arama'ya dahil olmayı ve sıralamayı etkilemez | |
| ClaudeBot | Anthropic | İçeriği model eğitimi için tarar; Claude'un aramasını Claude-SearchBot yapar | Markanın kararı; Claude-SearchBot ayrı ayarlanır |
Kararı robots.txt'de vermek yetmiyor. Sunucu ya da CDN güvenlik ayarı bu botları robots.txt'den bağımsız olarak engelleyebiliyor; denetimde ikisine birden bakıyorum. OpenAI'nin üç botu arasındaki fark OpenAI'nin tarayıcı dokümanında ayrıntılı yazıyor.
Google tarafında bir incelik var. Google-Extended yalnızca içeriğin Gemini eğitiminde kullanılmasını yönetiyor; Google'ın tarayıcı dokümanı bu token'ın Google Arama'ya dahil olmayı ve sıralamayı etkilemediğini yazıyor. Yani onu kapatmak sizi AI Overviews'tan çıkarmaz; oradaki görünürlüğü Googlebot erişimi ve snippet ayarları belirliyor.
llms.txt, sitenin özetini yapay zekâ araçlarına Markdown dosyası olarak sunmayı öneren bir teklif; henüz bir standart değil. Google ise yapay zekâ özellikleri dokümanında AI Overviews ve AI Mode için yeni bir makine okunur dosyaya gerek olmadığını açıkça yazıyor. Bu sitede de Doğu Vinç'te de llms.txt var, çünkü üretmesi maliyetsiz. Görünürlüğü onun getirdiğini düşünmüyorum; işi soru biçimli başlığın altındaki doğrudan cevap yapıyor. Dosyanın okunup okunmadığını sunucu kaydıyla nasıl ölçtüğümü llms.txt işe yarıyor mu yazısında, üç bot türü için üç ayrı kararı GPTBot'u engellemeli miyim yazısında anlattım.
07
GEO çalışmasının sonucu nasıl ölçülür?
Sektöre özel 20-40 soruyu her ay ChatGPT, Gemini ve Perplexity'de aynı koşullarda çalıştırıyor, anılmayı, kaynak gösterilmeyi, alıntılanan sayfayı, rakipleri ve tutarlılığı kaydediyorum.
| Metrik | Ne ölçer | Neden önemli |
|---|---|---|
| Anılma oranı | Sorunun cevabında markanız geçiyor mu | Görünürlüğün ham ölçüsü |
| Kaynak oranı | Siteniz kaynak olarak gösteriliyor mu | Tıklamayı ve güveni bu getiriyor |
| Alıntılanan sayfa | Hangi sayfanız kullanılıyor | Neyin işe yaradığını gösterir |
| Rakip durumu | Aynı sorularda kim çıkıyor | Payınızı bağlamda okursunuz |
| Tutarlılık | Aynı soru üç araçta aynı cevabı veriyor mu | Varlık sinyalinizin gücü |
Ölçümün değeri yöntemden geliyor. Aynı sorular her ay aynı araçlarda tekrarlandığı için sonuçlar aydan aya karşılaştırılabiliyor; aynı tabloyu kendi markam için de her ay dolduruyorum.
08
Sık sorulan sorular
Markam ChatGPT cevaplarında görünüyor mu, nasıl anlarım?
Müşterinizin soracağı gibi 10-20 soru yazıp ChatGPT, Gemini ve Perplexity'de sorun; markanız cevapta anılıyor mu, sayfanız kaynak olarak gösteriliyor mu, rakipleriniz kim, kaydedin. Tek seferlik bakış yanıltır, çünkü cevaplar oturuma göre değişiyor. Aynı soruları ayda bir aynı koşullarda tekrarlamak gerekiyor. Görünürlük Denetimi'nde bu testi sizin sektörünüz için yapıyorum.
ChatGPT sitemi neden kaynak göstermiyor?
En sık üç sebep görüyorum. Birincisi erişim: robots.txt'de ya da sunucu ve CDN güvenlik ayarında OAI-SearchBot engelliyse OpenAI'nin kendi dokümanına göre site ChatGPT arama cevaplarında gösterilmiyor. İkincisi yapı: sorunun cevabı sayfada tek bir yerde ve doğrudan yazmıyorsa alıntılanma şansı düşüyor. Üçüncüsü tanınırlık: markanız başka kaynaklarda anılmıyorsa araç sizi o konuyla eşleştirmekte zorlanıyor. İlkini birkaç dakikada kontrol etmek mümkün; diğer ikisi denetim işi.
AI Overviews'ta görünmek için ayrı bir şey yapmak gerekir mi?
Google'a göre hayır. Google'ın dokümanı AI Overviews ve AI Mode için ek bir şart ya da özel optimizasyon olmadığını yazıyor; destek bağlantısı olarak gösterilmek için sayfanın dizine eklenmiş ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olması yetiyor. Yeni bir dosya, özel işaretleme ya da ayrı bir schema türü gerekmiyor. Pratikte iş, sayfanın soruyu net cevaplamasına ve sorunsuz taranmasına dönüyor.
Yapılandırılmış veri eklemek yapay zekâ cevaplarında görünmeyi sağlar mı?
Tek başına sağlamaz. Google, AI Overviews için eklenmesi gereken özel bir schema.org işaretlemesi olmadığını açıkça yazıyor. Yapılandırılmış veriyi yine de kuruyorum, çünkü işletmenin, hizmetin ve soru-cevabın ne olduğunu makine okunur biçimde netleştiriyor. İşaretlemenin sayfada görünen metinle birebir aynı olmasına dikkat ediyorum; önce sayfanın kendisi soruyu cevaplamalı.
SEO yapmadan sadece GEO yapılabilir mi?
Pratikte hayır. Google, AI Overviews ve AI Mode'da kaynak gösterilecek sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonucunda snippet ile gösterilebilir olmasını şart koşuyor; ChatGPT ve Perplexity de cevap için web'i kendi tarayıcıları ve arama altyapılarıyla okuyor. Taranamayan, dizine girmemiş bir site yapay zekâ cevaplarında da zor bulunur. GEO, SEO'nun üstüne kurulur. Bu yüzden denetimde ikisine birlikte bakıyorum.
GEO çalışması ne kadar sürede sonuç verir?
Yapay zekâ araçları web'i klasik arama motorlarından daha düzensiz tarıyor. Deneyimim: yapısal değişikliklerin etkisi 6-10 hafta içinde ölçülebilir hale geliyor, marka adının önerilerde tutarlı görünmesi 3-6 ay alıyor. Sektöre ve mevcut otoriteye göre değişir; tarih garantisi vermem.
Buradaki AEO, gümrükteki Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü mü?
Hayır. Bu sayfadaki AEO, Answer Engine Optimization demek: Google'ın cevap alanının ve yapay zekâ asistanlarının bir soruyu cevaplarken sayfanızı kaynak seçmesi için yapılan çalışma. Gümrükteki AEO (Authorised Economic Operator, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü) bir dış ticaret belgesidir; bu hizmetle ilgisi yok.
09
Bu alanda yazdıklarım
Bu yazılar GEO ve AEO Danışmanlığı sayfasının destek içeriği: görüş, deney, karar çerçevesi. Kapsam, süreç ve fiyat bu sayfada; yazılar ayrıntıyı açar.
llms.txt işe yarıyor mu? Google'ın cevabı ve benim testim
Herkes 'ekleyin' diyor; kimin okuduğunu yalnız sunucu kaydı gösterir
llms.txt'yi dört siteye koydum, Google gerekmediğini yazıyor, kimse ölçmüyor. Ne vaat ettiğini, hangi botun ne yaptığını ve kayıtla nasıl ölçüleceğini yazdım.
6 bölüm · 6 soru · ~8 dk
Yazıyı oku
GPTBot'u engellemeli miyim? Üç bot türü, üç ayrı karar
Tek satırla hepsini kapatan, aramadan da çıkar; karar bot türüne göre verilir
GPTBot'u kapatmak ChatGPT'de görünmeyi bitirmez; üreticiler üçer bot kullanıyor, her biri ayrı ayarlanıyor. Eğitim, arama ve kullanıcı botu için üç karar yazdım.
5 bölüm · 6 soru · ~5 dk
Yazıyı oku